یادداشت‌های دفتر سیاه

[ماکس وبر، لوکاچ جوان و کتابی درباره تولستوی] «وبر همچنین تحت تأثیر مقالهٔ عمیق و ادبیِ لوکاچ دربارهٔ «فقیران در روح» قرار گرفته بود؛ مقاله‌ای که در آن، به قدرت خلاقهٔ عشق، عشقی که رستگاری را به ارمغان می‌آورد، این حق داده می‌شود که از مرزهای هنجار اخلاقی عبور کند. این فیلسوفان جوان سرشار از امیدهای آخرالزمانی بودند و …

https://neemaad.com/nmd10033002.htm

ماکس وبر و مارکس «عقلانیتی که وبر به جوامع معاصر غربی نسبت می‌دهد، به ‌طور تنگاتنگ با شیء‌وارگیِ (chosification) همهٔ ابعاد زندگی اجتماعی پیوند خورده است. در اینجا می‌توان پژواک مساله‌ای را بازشناخت که مارکس آن را «بت‌وارگی» (fétichisme) می‌نامید؛ با این تفاوت که مارکس سرچشمهٔ آنچه را از نظر او نوعی انحرافِ روابط اجت…

میان‌مایگیِ تحمل‌ناپذیرِ آزادی «از سوی دیگر، توکویل، برخلاف مارکس ــ و به گمان من به ‌درستی ــ معتقد است که حرکت دموکراتیک، هنگامی که با جامعهٔ صنعتی ترکیب شود، موجب گسترش و تکثیر لایه‌های میانی جامعه خواهد شد. به نظر او، جوامع دموکراتیک با فربه ‌شدن و افزایش حجم طبقات میانی مشخص خواهند شد (طبقات به معنای گروه‌های درآم…

در ضرورت رهبر کاریزماتیک «رهبر کاریزماتیکی که با رأی عمومی انتخاب می‌شود و به ‌تنهایی تصمیم‌های بزرگ می‌گیرد، در برابر وجدان خویش یا در برابر تاریخ مسئول است؛ این همان نوع رهبر دموکراتیکی بود که ماکس وبر در ذهن داشت. همین الگو بود که دیکتاتورها در فاصلهٔ میان دو جنگ جهانی آن را به کاریکاتوری مسخ‌شده بدل کردند؛ و همین ا…